Trong bối cảnh nhu cầu học tập linh hoạt tăng mạnh, việc so sánh bằng đại học từ xa và chính quy được nhiều người quan tâm, đặc biệt khi thị trường lao động ngày càng cạnh tranh. Báo cáo của Bộ GD&ĐT cho thấy số lượng thí sinh đăng ký học từ xa tăng hơn 20% mỗi năm, phản ánh xu hướng chuyển dịch sang mô hình học linh hoạt. Lamhoso sẽ phân tích toàn diện giá trị, đặc điểm và ưu nhược điểm của từng loại bằng, giúp người học đưa ra lựa chọn phù hợp mục tiêu nghề nghiệp.
Giá trị bằng Đại học từ xa và chính quy có giống nhau không?
Khi nói đến bằng đại học từ xa và chính quy, điều khiến nhiều người phân vân nhất là giá trị pháp lý của hai loại bằng. Theo quy định của Luật Giáo dục Đại học, mọi văn bằng do cơ sở giáo dục được phép đào tạo cấp đều có giá trị pháp lý như nhau. Điều này nghĩa là bằng chính quy hay từ xa đều được công nhận trên phạm vi toàn quốc và có thể sử dụng cho mục đích xin việc, thi công chức, học lên cao hơn hoặc giải quyết các thủ tục hành chính.
Tuy có giá trị pháp lý ngang nhau, nhưng nhà tuyển dụng có thể đánh giá hai nhóm bằng dựa trên cách người học tích lũy kiến thức và khả năng vận dụng thực tế. Bằng chính quy thường tạo ấn tượng nhờ môi trường học tập đầy đủ, thời gian đào tạo dài và khả năng tương tác trực tiếp với giảng viên. Ngược lại, bằng từ xa phù hợp người bận rộn, giúp họ duy trì công việc trong khi vẫn học tập, nhưng đòi hỏi ý thức tự học cao.
Nói cách khác, sự khác biệt không nằm ở văn bằng, mà nằm ở trải nghiệm học tập và độ phù hợp của người học đối với từng mô hình đào tạo.
Điểm tương đồng giữa bằng Đại học chính quy và từ xa
Một trong những hiểu lầm phổ biến là chương trình đào tạo của hai loại hình không giống nhau. Thực tế, Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường đại học tuân thủ khung chương trình chuẩn, áp dụng chung cho mọi hình thức đào tạo. Vì vậy, bằng đại học từ xa và chính quy đều dựa trên cùng nền tảng kiến thức cốt lõi của ngành học.
Nội dung đào tạo phải đáp ứng yêu cầu kiểm định chất lượng, có cùng số tín chỉ tối thiểu và đảm bảo người học đạt chuẩn đầu ra về kỹ năng và kiến thức chuyên môn. Điều này giúp sinh viên hai hệ có nền tảng tương đương nhau, tạo điều kiện cho việc liên thông hoặc tham gia thi tuyển ở các vị trí yêu cầu bằng cấp đại học.
Thêm vào đó, cả hai hình thức đều cấp bằng tốt nghiệp theo mẫu chung, không ghi rõ hình thức đào tạo, giúp người học tự tin sử dụng khi làm hồ sơ xin việc.
Điểm khác biệt giữa bằng Đại học chính quy và từ xa
Mặc dù có nhiều điểm giống nhau, nhưng bằng đại học từ xa và chính quy vẫn có những sự khác biệt quan trọng xuất phát từ phương thức tổ chức đào tạo.
Hệ chính quy chú trọng vào việc học tập toàn thời gian. Sinh viên đến lớp thường xuyên, tham gia thảo luận, thực hành và tiếp cận trực tiếp giảng viên. Điều này tạo môi trường rèn luyện kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và phát triển tư duy phản biện. Thời gian đào tạo kéo dài từ bốn đến sáu năm tùy ngành.
Ngược lại, hệ từ xa mang tính linh hoạt cao. Người học chủ yếu học qua video, tài liệu trực tuyến hoặc phát sóng truyền hình tùy trường. Khả năng chủ động thời gian giúp nhóm vừa học vừa làm duy trì công việc ổn định. Tuy nhiên, người học cần kỷ luật bản thân mạnh, vì sự thiếu tương tác trực tiếp khiến quá trình tiếp thu kiến thức đòi hỏi sự kiên trì cao hơn.
Sự khác biệt về trải nghiệm học tập khiến hai hệ phù hợp với từng nhóm đối tượng riêng, thay vì cạnh tranh trực tiếp.
Vậy nên chọn loại bằng Đại học nào?
Việc lựa chọn nên đăng ký hệ nào phụ thuộc vào mục tiêu nghề nghiệp, thời gian và khả năng tài chính của từng cá nhân. Hai hệ đào tạo khác nhau ở mô hình học tập, nhưng điểm chung vẫn là cung cấp văn bằng đạt tiêu chuẩn quốc gia. Vì vậy, chọn chương trình phù hợp quan trọng hơn so sánh hình thức đào tạo.
Người mới tốt nghiệp THPT, mong muốn trải nghiệm môi trường đại học đầy đủ, nên chọn hình thức chính quy để rèn luyện kỹ năng và nền tảng chuyên môn. Ngược lại, người đi làm muốn nâng cao bằng cấp nhưng vẫn duy trì công việc nên chọn hệ từ xa để có thời gian linh hoạt hơn.
Sự lựa chọn đúng giúp người học đạt hiệu quả tối ưu và tránh áp lực vượt quá năng lực bản thân, đồng thời bảo đảm hiệu suất học tập bền vững.
Mất bằng Đại học có cấp lại được không?
Bằng tốt nghiệp đại học là văn bản quan trọng, nhưng nhiều trường hợp người học làm mất hoặc thất lạc sau thời gian dài. Theo quy định hiện hành, cơ sở đào tạo chỉ cấp duy nhất một bản chính. Vì vậy, việc cấp lại bản gốc không được thực hiện. Tuy nhiên, người học có thể xin cấp bản sao từ sổ gốc để sử dụng trong các thủ tục hành chính.
Bản sao có giá trị tương đương bản chính, được chấp nhận trong hồ sơ xin việc, đăng ký tuyển sinh hoặc thi công chức. Thông tin trên bản sao khớp với dữ liệu lưu trong hồ sơ lưu trữ của trường, đảm bảo tính pháp lý và độ tin cậy.
Nhiều trường hiện nay áp dụng hình thức cấp bản sao trực tuyến, giúp người học có thể yêu cầu và nhận kết quả nhanh hơn, tiết kiệm thời gian di chuyển
Lời kết
Các phân tích trên cho thấy bằng đại học từ xa và chính quy đều có giá trị pháp lý như nhau nhưng khác biệt rõ trong phương thức đào tạo và trải nghiệm học tập. Mỗi loại hình phù hợp từng nhóm đối tượng khác nhau, tùy thuộc vào thời gian, tài chính và định hướng nghề nghiệp. Điều quan trọng nhất vẫn là người học duy trì động lực, xây dựng kế hoạch học tập phù hợp và phát huy tối đa năng lực bản thân để đạt được hiệu quả thực chất từ tấm bằng mình lựa chọn.
